Genderrechtvaardigheid en vrouwenrechten

De meest verspreide en structurerende ongelijkheden in onze samenlevingen zijn die tussen mannen en vrouwen. Zo zijn mannen gemiddeld 50% rijker dan vrouwen en hebben vrouwen meer te lijden onder de effecten van de klimaatverandering. Daarnaast worden ze ook vaker het slachtoffer van discriminatie.

Lees hoe we ondernemende vrouwen in Ethiopië en Burkina Faso steunen:

Ontdek het honing en karitéboter-project

Wist je dat ...

local_library_black_24dp Path 825 Path 826

150 miljoen

Er zouden naar schatting 150 miljoen minder mensen honger lijden als de vrouwen dezelfde toegang hadden tot de productiemiddelen in de landbouw als de mannen.
local_library_black_24dp Path 825 Path 826

36 jaar

Door de pandemie zijn 36 jaar aan gelijkheid tussen vrouwen en mannen tenietgedaan
local_library_black_24dp Path 825 Path 826

2/3

van de 800 miljoen mensen ouder dan 15 die kunnen lezen noch schrijven zijn vrouwen.
local_library_black_24dp Path 825 Path 826

23%

Wereldwijd verdienen vrouwen gemiddeld 23% minder dan mannen.

Een feministische benadering van de klimaatrechtvaardigheid

De vrouwen van het ‘Zuiden’ lijden onevenredig zwaar onder de effecten van de klimaatverandering. De lage-inkomenslanden waar ze wonen, worden namelijk het hardst getroffen door de steeds frequenter voorkomende overstromingen, orkanen en droogteperioden. Daarnaast staan vrouwen ook in voor 60 tot 80% van de voedselproductie in de lage- en middeninkomenslanden. Dat betekent dat de klimaatcrisis niet alleen een bedreiging vormt voor de wereldwijde voedselproductie, maar ook voor de economische onafhankelijkheid van de landbouwsters die maar zelden eigenaar zijn van de grond die ze bewerken en van het gereedschap waarmee ze dat doen. Bovendien hebben ze maar een heel beperkte toegang tot leningen of tot opleidingen rond nieuwe landbouwtechnieken.

Vandaar dat we denken dat het van cruciaal belang is dat we hen steunen. Niet alleen met onze ontwikkelingsprojecten, maar ook via ons advocacywerk in België en daarbuiten. Essentieel daarbij zijn de nodige middelen die de kwetsbaarste landen en bevolkingsgroepen in staat moeten stellen zich aan te passen en veerkrachtiger te worden. Maar de recentste tendensen zijn erg zorgwekkend, zoals blijkt uit het Oxfamrapport ‘Climate Finance Shadow Report 2020’. De rijke landen komen hun belofte niet na om de arme landen elk jaar 100 miljard dollar te schenken om hen te helpen bij de aanpassing aan de klimaatverandering. Daarenboven is er ook geen gelijkheid tussen mannen en vrouwen wat betreft het klimaatbeleid en worden er te weinig middelen toegekend aan organisaties van autochtone vrouwen, terwijl net zij vooropgaan in de ecologische strijd en de vernietiging van het milieu in de eerste plaats hun activiteiten in gevaar brengt.

Om de beleidsmakers aan hun verplichtingen te herinneren, legt Oxfam zijn hele gewicht in de schaal op grote internationale bijeenkomsten, waaronder ook de VN-klimaatconferenties.

Lors de la 26e COP à Glasgow, nous avons remis à Zakia Khattabi, alors ministre fédérale de l’environnement, notre pétition exigeant de la Belgique qu’elle assume sa responsabilité de pollueur historique à l’égard des pays en première ligne en augmentant sa contribution au financement climat international.

Tijdens de COP26 in Glasgow hebben we onze petitie overhandigd aan toenmalig federaal minister van Leefmilieu Zakia Khattabi. De ondertekenaars eisen dat België zijn verantwoordelijkheid als historisch vervuiler opneemt tegenover de landen in de frontlinie en meer gaat bijdragen aan de internationale klimaatfinanciering.

Vrouw zijn in een brandhaard

Vrouwen zijn de eerste slachtoffers van de ontheemding in conflictzones. Als ze hun huis gedwongen verlaten, hebben ze in de eerste plaats behoefte aan bescherming. In dit soort situaties is de onzekerheid namelijk erg groot. Vrouwen die hun bekende omgeving moeten achterlaten, lopen – meer dan mannen – het gevaar dat ze fysiek zullen worden aangevallen en/of het slachtoffer van seksueel geweld zullen worden.

Wanneer we humanitaire hulp bieden, streven we er altijd naar om die behoefte aan veiligheid in te lossen. Zo richten we in de vluchtelingenkampen een ontvangstruimte in die voorbehouden is aan vrouwen, zorgen we voor psychologische begeleiding, of verzekeren we de veilige en verlichte toegang tot de sanitaire installaties.

Sinds 2020 maken we bij al onze programma’s gebruik van een humanitaire gendermarker. We zijn ons ervan bewust dat vrouwen, meisjes, mannen en jongens elk op hun eigen manier worden getroffen door humanitaire crisissen, en we weten ook dat ze verschillende mechanismen aanspreken om ermee om te gaan en zich erop voor te bereiden. Dankzij die marker, een soort audit van onze humanitaire programma’s, kunnen we beter tegemoetkomen aan de specifieke behoeften van de verschillende bevolkingsgroepen op basis van hun gender.

Toenemende ongelijkheid tussen mannen en vrouwen door de crisis

De COVID-19-pandemie en de daaropvolgende economische en sociale crisis hebben de ongelijkheid wereldwijd doen toenemen en dreigen de vrouwen blijvend achter te stellen. Hoewel de vrouwen in de frontlinie staan, heeft de pandemie hen in 2020 wereldwijd met een inkomensverlies van ten minste 800 miljard dollar opgezadeld. Dat is meer dan het BBP van de 98 armste landen samen. Via ons advocacywerk proberen we die impact op de vrouwen dan ook een centrale plaats te geven in de politieke antwoorden op de crisis waartoe de COVID-19-pandemie heeft geleid.

Naar onze mening moeten die plannen:

  • een overheidsbeleid promoten dat vrouwen het huishoudelijk werk uit handen neemt;

  • de ongelijkheid wegwerken tussen vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt;

  • wereldwijd een feministische budgettering toepassen op de relanceplannen;

  • kiezen voor een internationale feministische solidariteit.

Ondersteuning van vrouwenorganisaties

Via ontwikkelingsprojecten ondersteunt Oxfam vrouwenorganisaties in om en bij de 60 landen. Daarbij stellen we ons altijd tot doel de vrouwenrechten te bevorderen, en de leefomstandigheden van vrouwen te verbeteren en hen zelfstandiger te maken.

Een van de vlaggenschipprojecten die Oxfam België samen met zijn partners in het leven heeft geroepen om bij te dragen tot die gelijkheid van rechten is de Gender Action Learning-methode. In Mali, Burkina Faso en Mozambique zijn ateliers die tot 18 maanden kunnen duren doeltreffende tools gebleken om de ongelijke machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen in de privésfeer en op het werk recht te trekken en de zorgtaken beter te verdelen. Daardoor kunnen vrouwen meer tijd besteden aan hun professionele bezigheden en zien ze hun inkomen stijgen.

Fair trade, een empowermenttool voor vrouwen

Voor Oxfam is eerlijke handel een hefboom voor emancipatie. De coöperaties waarmee we samenwerken, en die thee, cacao of koffie produceren, zijn meer dan alleen maar leveranciers van grondstoffen of producten. We gaan een langetermijnpartnerschap op gelijke voet aan, waardoor de producenten financiële zekerheid hebben en in hun toekomst kunnen investeren.

Een lans breken voor het feminisme, in België en daarbuiten

De strijd tegen de discriminatie van vrouwen vereist een structurele aanpak op het niveau van de overheden en de internationale organisaties. Al te vaak bestaan die immers nog voor het merendeel uit mannen, waardoor de huidige machtsverhoudingen alleen maar in stand worden gehouden.

Er zijn dan ook nieuwe bestuursvormen nodig die een eind maken aan de discriminatie op basis van gender, etnische afkomst, of seksuele geaardheid. In de Adviesraad Gender en Ontwikkeling, waarvan Oxfam tot 2025 voorzitter is, zien we erop toe dat er in het Belgische en internationale beleid rekening wordt gehouden met genderrechtvaardigheid.

Op het Belgische niveau betekent dat, bijvoorbeeld, dat de 18 organisaties die in de Adviesraad zetelen ijveren voor de opname van genderrechtvaardigheid in het Nationaal Energie- en Klimaatplan. Concreet pleiten we er bij de Belgische overheden voor om de vrouwenrechten tot een vast onderdeel te maken van het Belgische energie- en klimaatbeleid voor de komende jaren. Op het internationale niveau waakt de Adviesraad over de integratie van een genderperspectief in de activiteiten van de Verenigde Naties, door bij te dragen tot het werk van de Commission on the Status of Women van de VN.

De feministische principes van Oxfam

11 feministische principes vormen de leidraad voor het werk met onze partners, de implementatie van onze programma’s, onze humanitaire acties, onze campagnes en ons advocacywerk. Die principes zijn vastgelegd door Oxfam België en geven onze organisatiecultuur en ons gedrag op het werk mee vorm.

ontdek Onze principes in detail:

Laatste nieuws over genderrechtvaardigheid

Nieuws
Genderrechtvaardigheid en vrouwenrechten

Met de steun van De Warmste Week komen we op voor LGBTQIA+-rechten in Laos

Rechts