$3,000 winst per seconde voor fossiele brandstofbedrijven terwijl gezinnen worstellen met hoge energieprijzen
Zes van ’s werelds grootste fossielebrandstofbedrijven – waaronder Chevron, Shell, BP, ConocoPhillips, Exxon en TotalEnergies – zullen in 2026 naar verwachting bijna 3.000 dollar per seconde winst maken. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Oxfam, gepubliceerd vlak voor de eerste internationale conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen in Santa Marta, Colombia.
Volgens Oxfam stijgt de winst van deze bedrijven in 2026 met bijna 37 miljoen dollar per dag vergeleken met 2025. Op jaarbasis komt dat neer op 94 miljard dollar, genoeg om 50 miljoen mensen in Afrika van zonne-energie te voorzien.
Grote steun voor hernieuwbare energie en belastingen op overwinsten
In het kader van de wereldwijde energiecrisis liet Oxfam inwoners van zeven landen bevragen. Daaruit blijkt dat burgers drie keer vaker pleiten voor meer overheidsinvesteringen in hernieuwbare energie dan voor extra fossiele brandstofwinning. Ongeveer twee derde van de respondenten steunt een overwinstbelasting op olie- en gasbedrijven om de energietransitie te financieren.
Opvallend is dat die steun niet ideologisch gebonden is: in zes van de zeven landen steunden zelfs meer kiezers van uiterst rechtse partijen een fossielebrandstofbelasting dan dat ze ertegen waren.
Ongelijkheid groeit terwijl conflicten energiearmoede verergeren
Wereldwijd hebben gezinnen te maken met stijgende energiekosten en schaarste, mede door geopolitieke spanningen en conflicten in onder meer Palestina, Libanon en Iran. Terwijl gewone burgers moeite hebben om rond te komen, vloeit een groot deel van de fossielewinsten naar de rijkste 1 procent, vooral in het Globale Noorden.
Volgens Oxfam profiteren deze superrijken van een systeem dat afhankelijkheid van fossiele brandstoffen in stand houdt en klimaatschade vergroot. Tegelijk worden landen die het hardst door klimaatverandering worden getroffen geconfronteerd met hoge schulden, waardoor er minder budget overblijft voor onderwijs, gezondheidszorg en klimaatadaptatie.
Ondanks de groeiende urgentie kondigde ExxonMobil vorige maand een forse vermindering aan van investeringen in low‑carbon projecten, terwijl TotalEnergies een transitieplan in lijn met maximaal 1,5°C opwarming weigert.
Oxfam roept regeringen op tot actie in Santa Marta
Tijdens de conferentie in Santa Marta vraagt Oxfam regeringen om:
- Meer klimaatgerichte overheidsbudgetten, gefinancierd via belastingen op superwinsten en een Rich Polluter Profit Tax.
- Gerechtigheid centraal te zetten in de energietransitie, onder meer via verantwoord desinvesteren en bescherming van de zwaarst getroffen gemeenschappen.
- Een eerlijk stappenplan voor de afbouw van fossiele brandstoffen, rekening houdend met historische verantwoordelijkheid, schuldenlast en afhankelijkheid van brandstoffen.
