Musk wordt ‘s werelds eerste biljonair

Nu het persoonlijke vermogen van Elon Musk naar verwachting de grens van 1 biljoen dollar zal overschrijden met de beursgang van SpaceX morgen, waardoor hij 's werelds eerste biljonair wordt, onthult een nieuwe analyse van Oxfam dat Musk rijker zou zijn dan de armste 46% van de wereldbevolking, oftewel 3,8 miljard mensen, bij elkaar. Het bereiken van 1 biljoen dollar zou betekenen dat Musks vermogen het afgelopen jaar met meer dan 550 miljard dollar is gegroeid, wat neerkomt op een gemiddeld tempo van meer dan 1 miljoen dollar per minuut. Volgens Oxfam is een dergelijke extreme concentratie van rijkdom symptomatisch voor decennia van miljardairvriendelijke politiek, waardoor de superrijken economische regels in hun voordeel hebben kunnen opstellen. 

“Elon Musks opkomst tot biljonair markeert een nieuw hoogtepunt van de oligarchie en een zwarte dag voor de democratie. Maar dit moment van dramatisch geconcentreerde rijkdom was niet onvermijdelijk. Musk zal een door de overheid gesteunde biljonair zijn wiens fortuin is gevoed door een tijdperk van regressieve beleidskeuzes – beslissingen die door een klein groepje zijn gemanipuleerd om hun fortuin te vergroten, en die massaal werden gesteund door politieke leiders,” aldus Nabil Ahmed, hoofd economische rechtvaardigheid bij Oxfam America.  

Oxfam's analyse toont de verbazingwekkende omvang van een fortuin van 1 biljoen dollar: 

· Als Musk 1 miljoen dollar per dag zou uitgeven, zou het hem 2.740 jaar kosten om 1 biljoen dollar uit te geven. 

· Met 1 biljoen dollar zou Musk 100 dollar aan iedereen op aarde kunnen geven, en zou hij nog steeds een van de tien rijkste miljardairs ter wereld zijn, met meer dan 184 miljard dollar over. 

· Een belasting van 10% op het fortuin van 1 biljoen dollar van Musk zou een einde kunnen maken aan de extreme armoede in de wereld voor een jaar, waardoor meer dan 800 miljoen mensen boven de extreme armoedegrens zouden komen. 

“Een biljoen dollar in de handen van één man is niet alleen onverenigbaar met een betaalbare economie, maar ook met een gezonde democratie. Economische ongelijkheid leidt tot politieke ongelijkheid, en gewone mensen dragen de zwaarste last terwijl miljardairs de regels blijven schrijven in hun eigen voordeel,” aldus Ahmed. 

Oxfam schat dat miljardairs meer dan 4.000 keer meer kans hebben om een politieke functie te bekleden dan gewone mensen. De superrijken gebruiken hun invloed vaak om macht en eigendom te consolideren op manieren die de democratie kunnen ondermijnen, en Elon Musk was al vóór hij biljonair werd een schoolvoorbeeld van deze schadelijke dynamiek. Musks vermogen om geld in verkiezingen te pompen stelde hem in staat zijn rijkdom en macht te gebruiken op manieren die de schadelijke effecten van miljardairscontrole belichamen: 

• Rijkdom vergaren en beschermen: Niet alleen berust een groot deel van Musks fortuin op eerdere steun van de overheid, maar hij gebruikte zijn tijd in de regering-Trump ook om die rijkdom te beschermen en te vergroten. SpaceX haalt een vijfde van zijn inkomsten uit de federale overheid, hoewel het waarschijnlijk weinig tot geen federale inkomstenbelasting heeft betaald, dankzij een belastingvoordeel voor bedrijven in de Tax Cuts and Jobs Act van president Trump. Public Citizen ontdekte dat meer dan 70% van de instanties waarop DOGE zich richtte, belangenconflicten opleverden voor de bedrijven van Musk, en uit berichtgeving is gebleken dat zijn ambtstermijn in de regering samenviel met lucratieve contracten die naar zijn bedrijven werden gesluisd, waaronder SpaceX en zijn dochteronderneming Starlink. De beursgang van SpaceX zal waarschijnlijk ook de zakken vullen van overheidsfunctionarissen, insiders met politieke connecties, durfkapitaalbedrijven en topmanagers van bedrijven, waaronder Donald Trump Jr., Jared Isaacman (de huidige NASA-directeur), Peter Thiel en Marc Andressen (tot nu toe de grootste donateur voor de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 2026), en anderen. 

• Schade toebrengen: In zijn rol als hoofd van DOGE ontmantelde Musk delen van de overheid die kansarme mensen in de VS en de rest van de wereld hielpen. Uit een analyse van Oxfam bleek dat bezuinigingen op USAID hebben geleid tot het risico dat er tegen 2030 elke 40 seconden een kind jonger dan 5 jaar zou kunnen sterven.  

• Verdelen en afleiden: Kort na de overname van X begon Elon Musk de weg vrij te maken voor desinformatiecampagnes op het platform, waarbij hij in de eerste weken na zijn overname vrijwel in zijn eentje de afdelingen Trust and Safety en Human Rights van het bedrijf ontmantelde. Slechts enkele weken voor de Amerikaanse verkiezingen van 2024 constateerde het Center for Countering Digital Hate dat “valse of misleidende beweringen van miljardair Elon Musk over de Amerikaanse verkiezingen 2 miljard views hadden verzameld op het sociale mediaplatform X.” Een ander onderzoek van de Universiteit van Californië wees ondertussen uit dat in de maanden na de overname van X door Elon Musk het aantal gevallen van haatzaaiende uitlatingen met ongeveer 50 procent was toegenomen. 

“Dit is een alarmbel die regeringen wakker zou moeten schudden en hen moet doen inzien dat er actie moet worden ondernomen. Het is nog nooit zo urgent geweest om de accumulatie van extreme rijkdom aan banden te leggen – door het economisch beleid te herzien dat niet alleen biljonairs, maar ook miljardairs en de obscene ongelijkheid die we vandaag de dag zien, heeft voortgebracht”, aldus Ahmed. 

Oxfam dringt er bij regeringen op aan om ongelijkheid aan te pakken. De extreme macht van bedrijven en monopolies moet worden aangepakt, het vermogen van superrijken moet worden belast, er moet worden geïnvesteerd in openbare diensten en er moet drastisch meer worden gedaan om de rechten van werknemers te beschermen en lonen te verhogen. 

Opmerkingen voor de redactie 

Download hier Oxfam’s mediabrief “SpaceX: Of Musk, For Musk, and By Musk”. 

Download hier Oxfam’s mediabrief “Trillionaire in the Making: How Tesla turbocharged Musk's fortune and US inequality”. 

De gegevens over het vermogen van Elon Musk zijn afkomstig van de Forbes Real Time Billionaires List. 

Gegevens over het netto persoonlijk vermogen zijn afkomstig uit de World Inequality Database, het nettovermogen van Elon Musk is afkomstig uit de Forbes Real Time Billionaires List. In 2024 had de onderste 46% van de mensheid, wat neerkomt op 3,8 miljard mensen, een gezamenlijk nettovermogen van 890 miljard dollar (gecorrigeerd naar prijzen van januari 2026). Alle berekeningen zijn gebaseerd op een huidig nettovermogen van 1 biljoen dollar. Op 31 mei 2025 had Musk een nettovermogen van 422,7 miljard dollar.  

Uit berekeningen van Oxfam op basis van gegevens van de Wereldbank blijkt dat het in 2024 96,2 miljard dollar kost om extreme armoede voor een jaar uit te bannen. Slechts 10% van het vermogen van Elon Musk is voldoende om een einde te maken aan extreme armoede in de wereld. De armoedegrenzen en nationale armoedekloven zijn afkomstig van de Wereldbank en zijn uitgedrukt in koopkrachtpariteit (KKP). Voor elk land hebben we de twee armoedegrenzen omgerekend naar Amerikaanse dollars tegen de marktkoers, waarbij we gebruik hebben gemaakt van de marktkoersen en koopkrachtconversiefactoren uit de World Inequality Database. Het bedrag dat nodig is om armoede voor één jaar uit te bannen, is het product van de armoedekloof, de armoedegrens, de bevolking en 365 dagen. Vervolgens hebben we de waarden voor alle landen samengevoegd.