Rijke landen overschatten klimaatfinanciering opnieuw met ongeveer 100 miljard dollar
Rijke landen stellen hun klimaatfinanciering veel rooskleuriger voor dan ze werkelijk is. Volgens een nieuwe analyse van Oxfam werd de waarde van de steun die zij in 2024 aan lage- en middeninkomenslanden gaven met zo’n 100 miljard dollar opgeblazen. Dat is zelfs meer dan in 2022, toen de overschatting 88 miljard dollar bedroeg.
Regeringen rapporteerden dat ze in 2024 136,7 miljard dollar aan klimaatfinanciering mobiliseerden voor landen in het Globale Zuiden. Maar een groot deel daarvan bestaat uit leningen, niet uit echte steun:
- 69 miljard dollar (65%) zijn leningen, vaak tegen marktvoorwaarden.
- Daardoor leveren rijke landen weinig financiële inspanning, terwijl armere landen hun schuldenlast zien stijgen.
Volgens Oxfam ligt de werkelijke waarde van de klimaatfinanciering slechts tussen 33 en 45 miljard dollar – niet meer dan een derde van wat officieel wordt geclaimd. Voor aanpassing aan klimaatverandering ging maar 15 tot 18 miljard dollar naar landen die nu al kampen met extreme droogte, overstromingen en hittegolven.
Waarom die kloof zo groot is
Oxfam berekent de werkelijke waarde door te kijken naar de subsidie‑equivalenten van leningen: hoeveel steun een land echt krijgt, in plaats van de nominale waarde van een lening die later moet worden terugbetaald. Daarbij wordt rekening gehouden met:
- het verschil tussen commerciële en preferentiële rente
- het werkelijke klimaatnut van projecten
- overdreven claims over wat “klimaatgerelateerd” is
Het resultaat: een veel realistischer beeld van de inspanning die rijke landen leveren – en dat beeld is zorgwekkend laag.
Politieke context: beloften blijven uit
De analyse komt kort na de klimaatonderhandelingen in Bonn. Daar weigerden rijke landen hun COP30‑belofte te versterken om de financiering voor klimaataanpassing tegen 2035 te verdrievoudigen. Zelfs als ze dat zouden doen, zou het volgens Oxfam maar een derde van de werkelijke behoeften dekken.
Volgens het UNEP Adaptation Gap Report 2025 hebben lage- en middeninkomenslanden tegen 2035 310 tot 365 miljard dollar per jaar nodig om zich te kunnen aanpassen aan de klimaatcrisis.
“Een wrede ironie”
Mariana Paoli, hoofd klimaatbeleid bij Oxfam, is scherp in haar oordeel: rijke landen wekken de schijn van solidariteit, maar leveren veel minder dan ze beweren.
Ze benadrukt dat leningen armere landen dieper in de schulden duwen, terwijl de grootste vervuilers – die historisch het meest verantwoordelijk zijn voor de klimaatcrisis – soms zelfs winst maken op deze financiering.
Wat volgens Oxfam wél nodig is
Oxfam pleit voor een radicale koerswijziging:
- echte subsidies, geen leningen
- geen boekhoudkundige trucs
- financiering op schaal van de crisis
- sterkere toezeggingen tijdens COP31
Subsidies zijn volgens Oxfam reddingslijnen: ze helpen landen zich te beschermen tegen klimaatverandering, emissies te verminderen en te reageren op verlies en schade.
De kloof tussen wat rijke landen zeggen en wat ze daadwerkelijk leveren blijft groot. Voor landen die het hardst worden getroffen door de klimaatcrisis betekent dat dat cruciale investeringen uitblijven, terwijl de risico’s toenemen.