“Hoeveel bewijs heeft de EU nog nodig?” Reactie op Europese bijeenkomst buitenlandministers

Catherine De Bock, expert internationaal humanitair recht bij Oxfam, reageert scherp:

“Als ministers blijven praten zonder iets te beslissen, verandert er niets. Intussen gaan de dodelijke aanvallen en de verdrijving van burgers door Israël gewoon door. Wat nu nodig is, is de opschorting van de EU‑Israël Associatieovereenkomst. Dat is al lang duidelijk.”

Volgens De Bock is het herbekijken van de mensenrechtenclausule in die overeenkomst onvoldoende:

“Iedereen ziet dagelijks in het nieuws wat er gebeurt. Hoeveel bewijs heeft de EU nog nodig? Als dit niet genoeg is om te handelen, dan stelt die clausule weinig voor.”

Oxfam wijst op een reeks ernstige schendingen van internationaal recht, waaronder aanvallen op ziekenhuizen en scholen, de aanhoudende verwoesting in Gaza, en de uitbreiding van illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Ook in Libanon zijn duizenden mensen gedood en meer dan een miljoen mensen op de vlucht geslagen. De recente tien dagen durende wapenstilstand heeft daar weinig aan veranderd, omdat de aanvallen niet volledig stopten.

Volgens Oxfam is het probleem niet een gebrek aan informatie, maar een gebrek aan politieke wil binnen de EU. Een klein aantal lidstaten blokkeert volgens de organisatie al maanden concrete stappen.

Vandaag kondigde de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Prévot, aan dat België — net als Slovenië, Spanje en Ierland — officieel zal vragen om de associatieovereenkomst met Israël op te schorten. Daarmee is België het vierde EU‑land dat dit doet. Oxfam benadrukt dat, als de EU als geheel geen beslissing neemt, individuele lidstaten zelf moeten bekijken hoe zij hun samenwerking met Israël kunnen beperken.

“Niets doen betekent medeplichtigheid,” zegt De Bock.

Achtergrondinformatie

• Meer dan 60 organisaties, waaronder Oxfam, vragen de EU om de associatieovereenkomst met Israël op te schorten.
• De Europese Commissie stelde in september al maatregelen voor, waaronder het opschorten van het handelsluik van de overeenkomst.
• Israël is de grootste handelspartner van de EU in de regio.
• Artikel 2 van de overeenkomst verplicht beide partijen om mensenrechten te respecteren. Volgens Oxfam schendt Israël deze verplichting al lange tijd.
• Op 9 april keurde het Israëlische parlement 34 nieuwe nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever goed, hoewel die onder internationaal recht illegaal zijn.
• Sinds de start van de zogenaamde “wapenstilstand” in Gaza zijn daar meer dan 750 mensen gedood. Sinds oktober 2023 gaat het om meer dan 72.000 doden in Gaza en meer dan 1.000 op de Westelijke Jordaanoever.
• In Libanon zijn sinds 2 maart meer dan 2.000 mensen gedood en 6.000 gewond geraakt. Een vijfde van de bevolking is op de vlucht.
• Humanitaire hulp aan Gaza wordt al meer dan een jaar grotendeels geblokkeerd. Slechts één grensovergang is beperkt open.
• Israël probeert hulporganisaties, waaronder Oxfam, te verbieden omdat zij geen gevoelige persoonsgegevens van Palestijnen willen doorgeven aan een partij in het conflict.

Catherine De Bock, expert internationaal humanitair recht bij Oxfam, is beschikbaar voor verdere toelichting.