Omvang ebola-uitbraak waarschijnlijk onderschat
Een maand na het uitbreken van de grootste ebola-uitbraak in zijn soort, blijft humanitaire hulp achter
In de Congolese provincie Ituri, een van de brandhaarden van de huidige ebola‑uitbraak, heeft slechts één op de vijf gezondheidscentra toegang tot voldoende schoon water. Dat blijkt uit nieuwe veldgegevens van Oxfam. De organisatie waarschuwt dat het tekort aan water en sanitaire voorzieningen de verspreiding van het Bundibugyo‑ebolavirus versnelt — en dat de werkelijke omvang van de uitbraak waarschijnlijk wordt onderschat.
Schoon water ontbreekt voor duizenden gezinnen
In Mongbwalo, een stad van bijna 140.000 inwoners, heeft slechts 20% van de bevolking toegang tot schoon water. Slechts een kwart beschikt over werkende toiletten of wasfaciliteiten. Veel gezinnen zijn daardoor aangewezen op water dat vervuild is door mijnbouwactiviteiten.
Volgens Oxfam‑coördinator Manel Rebordosa is de situatie ronduit gevaarlijk:
“Water – de allereerste verdedigingslinie in elke gezondheidscrisis – is simpelweg niet beschikbaar. Voor veel gezinnen is schoon water onbetaalbaar.”
Grootste uitbraak van deze ebolastam ooit
De Amerikaanse CDC bevestigen dat dit de grootste uitbraak van de Bundibugyo‑ebolastam is die ooit is geregistreerd. Het Congolese ministerie van Volksgezondheid meldt 635 besmettingen en 127 sterfgevallen in 25 gezondheidszones. Maar Oxfam vreest dat het echte aantal veel hoger ligt.
In tegenstelling tot eerdere ebola‑uitbraken bestaat er geen goedgekeurd vaccin of behandeling voor deze variant. Daardoor zijn schoon water, hygiëne en snelle opsporing van besmettingen cruciaal.
Contactopsporing stort in
Contactonderzoek — normaal de ruggengraat van elke ebola‑respons — is teruggevallen tot 43%, ver onder de 79% die tijdens de uitbraak van 2018 werd gehaald. Rebordosa wijst op de gevolgen van internationale bezuinigingen:
“Wanneer contactopsporing wegvalt, krijgt het virus vrij spel.”
Zorgsysteem op de rand van instorten
Congo telt amper 0,2 artsen per 1.000 inwoners, terwijl meer dan 70 gezondheidscentra door conflict zijn verwoest. In sommige gebieden worden sterfgevallen gemeld nog voordat patiënten als ebolagevallen zijn herkend. Steeds meer families verzorgen zieken thuis, vaak zonder bescherming — met grote risico’s voor verdere verspreiding.
Een moeder uit Ituri, Tibakanya Mireille, vertelt hoe dichtbij het gevaar is:
“In onze gemeenschap zijn al verschillende mensen gestorven. We maken ons grote zorgen.”
Internationale steun droogt op
De humanitaire financiering voor Congo is in twee jaar tijd met 46% gedaald, tot het laagste niveau in tien jaar. Lokale organisaties — vaak de eersten die reageren tijdens een uitbraak — ontvangen minder dan 6% van de beschikbare middelen.
Door deze bezuinigingen verdwijnen vertrouwde teams uit de gemeenschappen, waardoor geruchten en wantrouwen sneller groeien dan het virus zelf.
Oxfam schaalt hulp op, maar middelen schieten tekort
Oxfam en lokale partners proberen de respons op te voeren. Oxfam België heeft een noodfonds gelanceerd. Internationaal is een eerste interventie van 11,6 miljoen dollar gestart om 200.000 mensen te voorzien van schoon water, hygiënekits en informatiecampagnes.
Maar volgens Oxfam is dat lang niet genoeg om de uitbraak onder controle te krijgen.
Steun Oxfam in Congo
Ondersteun onze partners en collega's.