5 jaar na de overstromingen in België: nooit meer?
In juli 2021 werd België getroffen door zware overstromingen. Minstens 41 mensen kwamen om het leven en duizenden anderen verloren hun huis of bezittingen. De tragedie is mee het gevolg van jarenlang ontoereikend beleid om mensen te beschermen tegen de klimaatcrisis.
Vijf jaar later volgen hittegolven en andere klimaatrampen elkaar wereldwijd steeds sneller op. Toch kiest onze regering ervoor om haar klimaatengagementen af te bouwen. Daarmee zet ze onze veiligheid en onze toekomst op het spel. Hoe voorkomen we dat zulke rampen zich opnieuw voordoen? De overheid moet fors investeren in duurzame oplossingen. En wij kunnen samen druk uitoefenen zodat ze eindelijk haar verantwoordelijkheid neemt.
Geef hoop. Kom in actie. Trek mee naar de Klimaatmars
Op zondag 11 oktober 2026 trekken we opnieuw de straat op voor de Klimaatmars. Elk jaar brengt deze historische mobilisatie duizenden mensen samen om druk uit te oefenen op de regering. Sluit je aan bij Oxfam en bereid samen met ons hét klimaatmoment van 2026 voor.
De slachtoffers van de overstromingen in België herdenken
Rosa was 14 jaar toen ze om het leven kwam tijdens de overstromingen. Na haar overlijden richtte haar vriend Benjamin Van Bunderen Robberechts de beweging Climate Justice for Rosa op. Dankzij die inzet werd 15 juli officieel erkend als Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van de klimaatcrisis.
Dit jaar kwamen we samen met Climate Justice for Rosa, Amnesty, Greenpeace, het Réseau Wallon de Lutte contre la Pauvreté en de Klimaatcoalitie om de slachtoffers, hun families en iedereen die getroffen werd door extreme weersomstandigheden te herdenken. Op 15 juli gaan we een herdenkingsceremonie in Brusse organiserenl. Daarbij engageerden politici zich om een publiek monument op te richten. Dat wordt ontworpen door kunstenaar Bas Smets. Het wordt een plaats om stil te staan bij de slachtoffers, maar ook een kompas voor toekomstig beleid om tragedies zoals de overstromingen van 2021 te voorkomen.
Internationale solidariteit in de klimaatcrisis
In 2022 bezocht de Keniaanse klimaatactiviste Elizabeth Wathuti Verviers, op uitnodiging van het Réseau Wallon de Lutte contre la Pauvreté, 11.11.11 en Oxfam. Daar ontmoette ze jongeren getroffen door de overstromingen.
Uit die ontmoetingen kwam één duidelijke boodschap naar voren: de klimaatcrisis kent geen grenzen. Ze treft de hele wereld, maar niet iedereen wordt even hard geraakt. Kenia behoort, net als veel andere Afrikaanse landen, tot de landen die het zwaarst worden getroffen door de klimaatcrisis. 79% van de overlijdens door extreme weersomstandigheden vindt plaats in lage-inkomenslanden. Nochtans zijn die landen nauwelijks verantwoordelijk voor de wereldwijde uitstoot. Het volledige Afrikaanse continent is bijvoorbeeld goed voor amper 3% van de mondiale uitstoot.
Daarom vragen Elizabeth Wathuti en Oxfam klimaatrechtvaardigheid. Dat betekent structurele sociale, politieke en economische maatregelen. De grootste vervuilers moeten hun uitstoot verminderen én op een eerlijke manier bijdragen aan de klimaattransitie van de landen die het zwaarst worden getroffen.
Wat moet de regering doen om ons te beschermen?
Na de overstromingen van juli 2021 ontstond een sterke golf van solidariteit. Burgers schoten slachtoffers massaal te hulp en de getroffen inwoners zochten zelf oplossingen voor de tekortkomingen van de overheid. Vijf jaar later is de klimaatcrisis quasi volledig van de politieke agenda verdwenen. De maatregelen uit het Arizona-akkoord zijn ruim ontoereikend. Daardoor zal België zijn Europese klimaatdoelstellingen niet halen. Sterker nog: de regering geeft nog altijd meer dan 15 miljard euro per jaar uit aan subsidies voor fossiele brandstoffen, terwijl die sector verantwoordelijk is voor 86% van de wereldwijde uitstoot. Met een bescheiden 'survivalkit' probeert de minister van Binnenlandse Zaken Quitin het risico van de klimaatcrisis opnieuw onder de aandacht te brengen. Maar de verantwoordelijkheid wordt vooral bij de burgers gelegd.
We weten nochtans dat klimaatrampen steeds vaker voorkomen. Er is meer nodig dan pleisters op de wonde. Een concreet actieplan dat de oorzaken van het probleem aanpakt mag niet langer op zich laten wachten.
Oxfam vraagt de regering om werk te maken van twee duidelijke prioriteiten:
- Voorkomen is beter dan genezen: investeer in duurzame oplossingen.
- Houd rekening met ongelijkheid: bescherm de mensen die het hardst worden getroffen.